Το Tεστ Παπανικολάου (Tεστ ΠΑΠ) είναι μια απλή, ακίνδυνη και ανώδυνη προληπτική γυναικολογική εξέταση. Χρησιμοποιείται για να ανιχνεύσει πιθανές αλλοιώσεις στα κύτταρα του τραχήλου της μήτρας, τα οποία μπορεί να υποδεικνύουν την ύπαρξη προκαρκινικών ή καρκινικών αλλοιώσεων.
Με Τεστ ΠΑΠ μπορούν να διαγνωστούν μικροβιακές και μυκητιασικές λοιμώξεις (τραχηλίτιδα, κολπίτιδα). Μπορεί ακόμη να εντοπιστεί η παρουσία του ιού ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV) κάποιοι τύποι του οποίου έχουν συνδεθεί με την εμφάνιση καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.

Μία γυναίκα θα έπρεπε να υποβληθεί σε Τεστ ΠΑΠ μέσα σ’ έναν χρόνο από την πρώτη της σεξουαλική επαφή, ενώ ο χρόνος επανάληψης που συστήνουν οι γυναικολόγοι στις σεξουαλικά ενεργές γυναίκες είναι μία φορά τον χρόνο.
Σε περίπτωση που η εξέταση δείξει κάποιο εύρημα, πρέπει να επαναληφθεί μέσα σε έξι μήνες.
Το Τεστ ΠΑΠ είναι σωστό να γίνεται μετά το τέλος της περιόδου ώστε να μην υπάρχει αίμα στον κόλπο το οποίο μπορεί να αλλοιώσει τα αποτελέσματα.

Κατά τη διάρκεια του Τεστ ΠΑΠ, η γυναίκα ξαπλώνει στο γυναικολογικό κρεβάτι ή στην ειδική γυναικολογική καρέκλα προκειμένου ο γυναικολόγος να εξετάσει τον κόλπο και τον τράχηλο με τη βοήθεια του κολποδιαστολέα.
Στη συνέχεια, χρησιμοποιώντας μία μικρή σπάτουλα κι ένα ακόμα ιατρικό εργαλείο με μαλακό βουρτσάκι, συλλέγει δείγμα κυττάρων από τον τράχηλο και τον κόλπο και τα τοποθετεί πάνω σε μικρά γυάλινα «πλακάκια». Τελικά, το δείγμα αποστέλλεται για έλεγχο στον κυτταρολόγο, για να εντοπιστούν τυχόν ανωμαλίες,
δυσπλασίες και κακοήθειες.

Καλό είναι να αποφεύγεται η σεξουαλική επαφή 2-3 ημέρες πριν την εξέταση, για να ελαχιστοποιήσουμε το ενδεχόμενο αλλοίωσης των κυττάρων ή πρόκλησης μικροτραυματισμών καθώς και η κολπική πλύση για τουλάχιστον 24 ώρες πριν το τεστ ΠΑΠ.
Το Τεστ ΠΑΠ είναι σωστό να γίνεται μετά το τέλος της περιόδου ώστε να μην υπάρχει αίμα στον κόλπο το οποίο μπορεί να αλλοιώσει τα αποτελέσματα.